Magda Umer

Magda Umer – piosenkarka, aktorka, dziennikarka, scenarzystka i reżyserka, jedna z najważniejszych przedstawicielek piosenki literackiej lat 70. Do jej najbardziej znanych utworów należą m.in. „Koncert jesienny na dwa świerszcze i wiatr w kominie” (muz. Krzysztof Knittel, sł. Wojciech Niżyński), „O niebieskim, pachnącym groszku” (muz. Wojciech Trzciński, sł. Andrzej Trzebiński) i „Już szumią kasztany” (muz. Krzysztof Knittel, sł. Andrzej Woyciechowski).

Ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Jako wokalistka debiutowała pod koniec lat 60. w kabaretach studenckich. W 1974 r. zagrała Rachelę w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego w inscenizacji Adama Hanuszkiewicza na deskach Teatru Narodowego. Pojawiła się także w filmach „Pałac” (1980) oraz „Weryfikacja” (1986).

Artystka kilkukrotnie brała także udział w Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu. W 1997 r. miała miejsce pierwsza wystawa fotografii autorstwa Magdy Umer – „Bliscy z bliska”. W 2005 r. otrzymała tytuł Mistrza Mowy Polskiej, a w 2009 r. odebrała z kolei Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Magda Umer była autorką programów telewizyjnych i filmów dokumentalnych. Zrealizowała m.in. dziewięcioodcinkowe „Rozmowy o zmierzchu i świcie”, będące wywiadem-rzeką z Agnieszką Osiecką. Wyreżyserowała także kilka spektakli teatralnych i widowisk muzycznych, m.in. monodram Krystyny Jandy „Biała bluzka” (1986), widowisko muzyczne z piosenkami Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego pt. „Zimy żal” (1989), spektakl muzyczny „Big Zbig Show” (1992) czy „Zapiski z wygnania” (2018) – z Jandą w roli głównej. Była także autorką tekstów do piosenek m.in. Maryli Rodowicz, np. „Łza na rzęsie mi się trzęsie” (muz. Andrzej Korzyński), „Jest cudnie” (muz. Seweryn Krajewski) i Stanisława Soyki „Tak jak w kinie” (muz. Stanisław Soyka).

Artystka przez wiele lat związana była z KFPP w Opolu, na którym nie tylko występowała jako piosenkarka, zdobywając liczne nagrody, m.in. w 1969 r., 1971-1972, ale także reżyserowała i pisała scenariusze do niezapomnianych koncertów festiwalowych. Do historii przeszło przygotowane przez nią widowisko pt. „Zielono mi” na XXXIV KFPP w Opolu w 1997 r., poświęcone pamięci Agnieszki Osieckiej.

Podczas 52. KFPP w Opolu w 2015 r. Magda Umer otrzymała Grand Prix za całokształt twórczości. W tym samym roku wyreżyserowała i poprowadziła koncert „Scenki i obscenki, czyli Jeremiego Przybory piosenki”, przygotowany z okazji 100. rocznicy urodzin Jeremiego Przybory.

W 2024 r. wokalistka odsłoniła swoją gwiazdę w opolskiej Alei Gwiazd Polskiej Piosenki.  

Na 63. KFPP w 2026 r. odbył się koncert w hołdzie Magdzie Umer i Agnieszce Osieckiej „Kiedy mnie już nie będzie...”.

Fot. Sławomir Mielnik