Nowa Wieś Królewska, gdzie przeszłość spotyka się z teraźniejszością

Jak w kilkunastu zdaniach opisać pasjonującą historię dzielnicy? Jak z setek zdjęć wybrać ledwie kilka? W przypadku Nowej Wsi Królewskiej jest jeszcze trudniej. Choćby dlatego, że od urodzenia mieszka tu m.in. Joachim Sosnowski. Człowiek, który o swojej dzielnicy napisał trzystustronicową książkę i opowiadać o niej może godzinami…

Zaczęło się od Nova Villa
W najstarszych dokumentach z XIII w. Nowa wieś Królewska występuje jako Nova Villa. Później Newendorf, Koeniglich Neudorf, a od 1930 roku nosi nazwę Bolko. Kto dziś pamięta, że do 1955 roku (wtedy włączono NWK do granic miasta) wyspa Bolko i obecna dzielnica tworzyły jeden wspólny obszar administracyjny? Po wojnie krótko funkcjonowała nazwa Nowa Wieś Opolska, by ostatecznie od 1946 roku narodzić się jako znana nam do teraz NWK.

Najstarszy widok Nowej Wsi Królewskiej ze szkołą i kościołem, ujęty z dachu Restauracji "Pod Złotym słońcem" w 1906 r.

Źródło: Archiwum Joachima Sosnowskiego

W parafii na Górce
Najstarszą wzmiankę o tej dzielnicy zawiera dokument dotacyjny z 1254 r. przydzielając tę miejscowość do Parafii Najświętszej Marii Panny na Górce w Opolu. Niespełna 300 lat później Nowa Wieś liczyła 21 mieszkańców, posiadała 26 łanów pola oraz 12 opuszczonych domostw. W połowie XIX wieku miejscowość zamieszkiwało już 838 ludzi, był tu majątek ziemski z folwarkiem, 4 kowali, kołodziej, tkacz i krawiec. Dzięki budowie kolei żelaznej oraz rozwojowi przemysłu cementowego (na tym terenie było aż 5 cementowni!) gwałtownie przybywało mieszkańców. W 1939 roku padł rekord – 9100 osób. Dzisiaj to niespełna 5 tysięcy mieszkańców.

Nowa Wieś Królewska. Widok współczesny na Kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Nieustającej Pomocy

Wpis Urbana
Pierwsza szkoła katolicka powstała tu w 1823 roku. Prawdopodobnie jedyną zachowaną pamiątką z XIX wiecznej szkoły w NWK jest księga z wpisami uczniów. Także z wpisem tego pierwszego. Urban Piechotta pisał tak (pisownia oryginalna): „Ja nazywam się Urban Piechotta a jestem urodzonym w Królewskiej Nowejwsi dnia 25 Maja w roku 1851. Od narodu jestem w domu rodziców moich. Ja chodzę od 6 tego roku do tutejszej szkoły większą częńscią regularnie. […] Przez moje życie byłęm zupełnie zdrowy. Ja mam 4 braci Jozef Franc Nikolaus Paul a 2 siostry Franciszka Maria. Tom własną ręką napisał w Królewskiej Nowejwsi dnia 1 go Maja roku 1864 Urban Piechotta”.

W miejscu dawnej szkoły działa obecnie Hospicjum "Betania". Fot. Andrzej Strzelczyk

Tradycja to podstawa
Nowa Wieś Królewska to dzielnica, w której pozostał autentyzm i tożsamość. I to właśnie wykorzystano w powstałej w 2009 roku Izbie Regionalnej. Zgromadzone w niej eksponaty zaświadczają o materialnej przeszłości, której nie wolno skazywać na niepamięć. Współcześni mieszkańcy podtrzymują tradycję pradawnych obrzędów, np. karnawał nadal żegna się tutaj „wodzeniem niedźwiedzia”, a ostatnia zabawa to „pogrzeb basa”. Bo w tej dzielnicy przeszłość spotyka się z teraźniejszością. Więcej informacji o dzielnicy na stronie: https://nowawieskrolewska.pl/

Autor: Dariusz Król