25. Jubileuszowy Jarmark Franciszkański

Opole ma swoje symbole i wydarzenia, które na stałe wpisały się w życie kulturalne miasta i jednoczą mieszkańców. Jednym z nich jest barwny i radosny Jarmark Franciszkański odbywający się wokół klasztoru Braci Mniejszych Franciszkanów. Już od 25 lat Jarmark tworzy przestrzeń wspólnoty i świętowania, przyciągając tłumy opolan i gości. W tym roku, organizatorzy – Wspólnota Zakonu Franciszkanów, Miasto Opole i Młodzieżowy Dom Kultury – zapraszają do uczestnictwa w tym wyjątkowym wydarzeniu w dniach 13-14 września. 

Historia Pierwsza inicjatywa 
W roku 2000 Jarmark Franciszkański odbył się po raz pierwszy. Inicjatywa ta, związana była z Wielkim Jubileuszem Chrześcijaństwa (Millenium), ale miała także odpowiadać na lokalne potrzeby: duchowe i materialne. Zabytkowy zespół klasztorny, który ocalał podczas wojny, domagał się sporego remontu – zwłaszcza zapadającego się dachu, który stwarzał zagrożenie. Bracia zakonni, od początku dbający o swoją świątynię, zwrócili się do władz miasta i wielu ludzi dobrej woli, którym stan budynku – pięknego obiektu historycznej architektury sakralnej – nie pozostawał obojętny. Powołane wówczas Stowarzyszenie na Rzecz Renowacji Zabytkowego Zespołu Kościelno-Klasztornego oo. Franciszkanów w Opolu odegrało ogromną rolę zarówno w renowacji kompleksu, jak i organizacji pierwszego Jarmarku Franciszkańskiego. Od tego czasu, troska o różnorodne, w tym duchowe potrzeby mieszkańców oraz dbałość o stan materialny kościoła powodują, że wielu ludzi podejmuje wyzwanie organizacji tego wyjątkowego wydarzenia.
 

Idee św. Franciszka
W programie pierwszego Jarmarku znalazła się m.in. pantomina o św. Franciszku. Jego idee przejawiają się nie tylko w wymowie wydarzenia, ale też łączą się z symbolicznymi datami. W zeszłym roku, Jarmark Franciszkański organizowany był pod hasłem uwielbienia z okazji Jubileuszu 800-lecia Stygmatyzacji św. Franciszka. W roku 2026 minie 800 lat od jego śmierci. A w tym roku, Jarmark, którego hasłem przewodnim jest pochwała stworzenia, przypada na 800-letnią rocznicę powstania Pieśni słonecznej. Jej autorem jest Giovanni di Pietro di Bernardore – czyli św. Franciszek z Asyżu. W pieśni, która jest postrzegana jako franciszkańska odpowiedź na kryzys ekologiczny, św. Franciszek wyraża głęboką miłość i szacunek do natury, co jest fundamentem franciszkańskiej duchowości. Chcąc zaprezentować dzieło muzyczne szerszej publiczności, ojcowie franciszkanie organizują koncert, który odbędzie się 30 września w Filharmonii Opolskiej. Wówczas Pieśń słoneczna zabrzmi w wykonaniu zespołu wokalnego Cantores Opolienses pro Musica Sacra i instrumentalistów pod batutą Kacpra Kubiaka. 
 

Wizytówka Opola
–  Coroczny Jarmark, jest doskonałą okazją do tego, by podkreślić naszą obecność w Opolu. Ale nie jest to tylko nasza własność – Jarmark Franciszkański to część miasta, kraju i świata, a także wspólnego dziedzictwa kulturowego – mówi o. Lucjusz Wójtowicz, Gwardian Klasztoru Franciszkanów. Zgodnie z założeniem to każdorazowy Gwardian Klasztoru pełni funkcję dyrektora Jarmarku. Dla ojca Lucjusza, będzie to czwarty Jarmark w tej roli. 
– Wydarzenie cieszy się wielką popularnością i jest znane w całej naszej prowincji zakonnej. Bierze w nim udział mnóstwo uczestników i wiele osób chętnie włącza się w pomoc przy jego organizacji. Dzięki wspaniałej współpracy i wsparciu, które otrzymujemy z Miasta i z Młodzieżowego Domu Kultury, tworzymy wyjątkowe wydarzenie i budujemy relacje, które są w życiu bardzo ważne. Dokładamy swoją cegiełkę do kolorytu miasta, które jest naprawdę piękne i bardzo dużo się w nim dzieje od strony kulturalnej – dodaje o. Lucjusz.
 

Tradycje (nie tylko) kulinarne 
Prace nad przygotowaniem tak dużej imprezy, rozpoczynają się z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. W zakonie wszyscy bracia są zaangażowani w działania organizacyjne i czują się odpowiedzialni za to wydarzenie. Ich działanie spotyka się z wielką życzliwością, a uczestnicy wręcz wyczekują na ten jeden weekend, kiedy będą mogli skosztować przysmaków klasztornych: pajdy ze smalcem, krówek franciszkańskich, śląskiego kołocza czy kawy i lemoniady. Wszystkie te znane smaki, dostępne będą i w tym roku. Tradycyjnie, dochód z ich sprzedaży przeznaczony będzie na renowację zabytkowego klasztoru, który na czas Jarmarku otwiera się dla mieszkańców i zaprasza do zwiedzania  jego zakamarków. Wokół klasztoru nie zabraknie kramów z tradycyjnymi produktami, które wystawcy przywiozą do Opola z całej Polski. To także doskonała okazja do zakupu produktów najwyższej jakości, bowiem na Jarmarku może być sprzedawany tylko naturalny i tradycyjny asortyment. Po raz pierwszy znajdziemy kram Sióstr Zakonnych Klarysek z Krakowa, które będą miały w sprzedaży samodzielnie wytwarzane produkty pochodzące wyłącznie z własnego ogrodu klasztornego.
 

Część artystyczna 
Jarmark Franciszkański to także liczne działania artystyczne, które mają miejsce na plenerowej scenie. Od wielu lat, współorganizacją imprezy i programem artystycznym zajmuje się Młodzieżowy Dom Kultury w Opolu, zatem na scenie pojawią się zespoły muzyczne i taneczne działające w placówce. W sobotę usłyszymy także Orkiestrę Dętą z Parafii św. Józefa ze Szczepanowic. Muzyczną gwiazdą będzie zespół TGD (Trzecia Godzina Dnia) – jeden z najbardziej znanych chórów pop-gospel, wykonujących muzykę z chrześcijańskim przesłaniem. W niedzielę wystąpią kolejne zespoły: laureaci przeglądu piosenki religijnej, Zespół Afar wykonujący psalmy oraz TworzyMY – schola działająca przy kościele jezuitów. Gościem specjalnym Jarmarku, będzie zaproszony po raz pierwszy młody youtuber zaangażowany w ewangelizację – Wojciech Czuba, znany w Internecie jako Ślimak na Pustyni. Spotkanie z nim organizatorzy kierują do młodych ludzi, zwłaszcza pokolenia Z. Ponadto zobaczymy pokaz tańca irlandzkiego w wykonaniu Akademii Tańca Salake z Gliwic. Tradycją Jarmarku jest od lat koncert zespołu góralskiego – w tym roku będzie to grupa POGWIZDANI. Wieczorami w kościele franciszkanów będą odbywały się koncerty: w sobotę Koncert uwielbienia Adoramus Te Chóru św. Franciszka pod dyr. Doroty Nowackiej-Stonogi, a w niedzielę Pochwala stworzenia w wykonaniu ks. Łukasza Libowskiego (śpiew) i Macieja Lamma (organy).
 

Coś dla duszy 
Jarmark Franciszkański jest okazją do wzięcia udziału w atrakcyjnych występach artystycznych i skosztowania wyjątkowych produktów spożywczych. Ale to także powód, by zwrócić uwagę na duchowość i wszelkie idee, które głosił patron zakonu – św. Franciszek. To właśnie potrzeby duchowe mieszkańców były jednymi z tych, które skłoniły franciszkanów do organizacji pierwszego Jarmarku i kontynuacji wydarzenia przez dwie i pół dekady. 
– My w Jarmarku szukamy możliwości, by troszczyć się także o duszę. A samo przyjście człowieka w przestrzeń zakonu, jest wejściem w tę duchowość, bo jest to przestrzeń wypełniona tymi, którzy byli tu przed nami – wyjaśnia o. Lucjusz Wójtowicz i dodaje: Moim marzeniem jest, by uczestnicy Jarmarku wyszli ubogaceni duchowością, ale także pięknymi spotkaniami w gronie swoich przyjaciół, bliskich i franciszkanów, którzy także się do tego grona zaliczają. My chcemy się dzielić duchowością naszego zakonu, więc jeśli ktoś z uczestników Jarmarku choć trochę jej ze sobą zabierze –  to będziemy szczęśliwi.
 

Opracowała: Magdalena Starczewska
Zdjęcia:  Biuro Prasowe UMO