20 lat partnerstwa z Ingolstadt i Iwano-Frankiwskiem

W tym roku Opole obchodzi podwójny jubileusz – 20-lecie partnerstwa z dwoma miastami – Ingolstadt w Niemczech oraz z Iwano-Frankiwskiem w Ukrainie. W obu przypadkach możemy pochwalić się dwiema dekadami bardzo aktywnej współpracy.

Partner w Bawarii z bogatą historią i znaną marką
Ingolstadt to miasto liczące ok. 140 tys. mieszkańców, położone w dolinie Dunaju, w samym sercu Bawarii, ok. 80 km na północ od Monachium. Pierwsze wzmianki o Ingolstadt pochodzą z ok. 806 r. Najstarsza i najpiękniejsza część miasta znajduje się na lewym brzegu rzeki. Stare miasto wyróżnia się ze względu na wyjątkową architekturę średniowieczną – na turystach wrażenie robią pieczołowicie odrestaurowane kamienice, majestatyczne bramy i wieże oraz imponujące pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, na czele z Bramą Krzyżową (Kreuztor). Co istotne, w Ingolstadt znajduje się siedziba główna oraz fabryka firmy Audi, gdzie produkowane są znane na całym świecie samochody słynące z elegancji i wysokiej jakości. Zarówno stare jak ich najnowsze modele można zobaczyć w ciekawie zaaranżowanym muzeum tej marki. Oprócz tego w Ingolstadt swoje siedziby mają sieci handlowe: Saturn i Media Markt, w mieście znajdują się również dwie rafinerie ropy naftowej.
 

Aktywna współpraca
Oficjalną umowę partnerską między Opolem i Ingolstadt podpisano 4 listopada 2005 r. Przez ostatnie dwie dekady przeprowadzono wiele wspólnych projektów z udziałem m.in. uczniów, sportowców, seniorów, artystów, urzędników i organizacji pozarządowych. Nawet podczas pandemii COVID-19 udawało się z powodzeniem zrealizować pewne działania w formie online, a także doprowadzić do powstania Ogrodu Opola w ramach Bawarskiej Wystawy Ogrodniczej, która została otwarta w Ingolstadt w 2021 r. W ostatnim czasie mieliśmy przykłady aktywnej współpracy między naszym Opolskim Teatrem Lalki i Aktora oraz Teatrem Miejskim w Ingolstadt. We wrześniu br. młodzieżowy zespół jazzowy Stromlos Combo oraz DJ Dieta zaprezentowali się opolanom podczas Festynu Ulicznego dedykowanego kulturze niemieckiej.
W historii współpracy są również liczne wątki motoryzacyjne: w 2015 r. w Opolu gruntownie wyremontowano zabytkowy autobus miejski z Ingolstadt, który następnie został zwrócony niemieckiemu partnerowi, gdzie do dziś wykorzystywany jest w wydarzeniach kulturalnych, sportowych, itp. Z kolei w Opolu w 2018 r. jeden z autobusów MZK został nazwany „Ingolstadt” i wciąż jeździ po ulicach miasta, obsługując pasażerów różnych linii, promując informacje o partnerskim mieście wśród mieszkańców Opola. Nasze oba miasta łączy postać Bena Muthofera (1937-2020), światowej sławy rzeźbiarza urodzonego w Opolu (wówczas Oppeln) jako Norbert Musiolik, który ostatnie lata swojego życia spędził w Ingolstadt. Co istotne, w 2016 r. artysta podarował swojemu rodzinnemu miastu kilkadziesiąt wyjątkowych prac, które znajdują się w zasobach Galerii Sztuki Współczesnej, a po jego śmierci na elewacji kamienicy przy ul. Dzierżona, gdzie przyszedł na świat, została umieszczona pamiątkowa tablica.
 

Dawniej Stanisławów, a dziś Iwano-Frankiwsk
Iwano-Frankiwsk jest miastem liczącym ok. 240 tys. mieszkańców, położonym w południowo-zachodniej Ukrainie, ok. 130 km na południe od Lwowa. Założony w 1662 r., wówczas na terytorium Królestwa Polskiego, przez hrabiego Andrzeja Potockiego jako Stanisławów – na cześć jego ojca, którym był wielki hetman koronny Stanisław Rewera Potocki. Dzięki staraniom rodu Potockich miasto szybko stało się ważnym ośrodkiem z trudną do zdobycia twierdzą, ratuszem w stylu włoskim, a także czterema świątyniami – dwoma kościołami, cerkwią i synagogą. Te budynki symbolizowały wielokulturowy charakter miasta, gdzie obok Polaków i Rusinów mieszkała także znacząca społeczność żydowska, a także m.in. Ormianie, Węgrzy i Niemcy. Współcześnie Iwano-Frankiwsk to miasto z rozwiniętym przemysłem spożywczym, maszynowym i metalowym, a także znaczący ośrodek akademicki i kulturalny w Ukrainie. W mieście działają teatry i muzea, a od 2013 r. funkcjonuje tu Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego, czyli instytucja społeczno-kulturalna polskiej mniejszości narodowej, która organizuje m.in. Forum Młodych Polaków na Ukrainie.

Udana współpraca, nawet w trudnych czasach…
Umowa partnerska z Iwano-Frankiwskiem została podpisana 5 kwietnia 2005 r. W ciągu dwudziestu lat udało się zrealizować wiele przedsięwzięć, głównie w obszarze kultury, sportu i turystyki. Najlepszymi przykładami tych działań były: wspólne plenery malarskie i wystawy, udział w targach turystyki i obchodach Dni Miasta oraz liczne występy zespołów muzycznych i tanecznych. W 2017 r. z okazji 800-lecia Opola przedstawiciele Iwano-Frankiwska odwiedzili nasze miasto, gdzie razem z reprezentantami innych miast partnerskich uczestniczyli w projekcie „Solidarni w partnerstwie”, który obejmował konferencję, debatę, wizytę w instytucjach miejskich oraz udział w paradzie historycznej.
Niestety po napaści Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. charakter współpracy między miastami uległ znaczącej zmianie. Opole, w odpowiedzi na potrzeby mieszkańców Iwano-Frankiwska, kilkukrotnie przekazało ukraińskiemu partnerowi pomoc humanitarną w różnej postaci, a wiele artykułów i sprzętów zostało zapewnionych przez pozostałe nasze miasta partnerskie i inne miejscowości w Polsce i za granicą.
Wciąż mamy nadzieję na powrót do dawnej aktywnej współpracy w różnych obszarach z udziałem jak największych grup mieszkańców. Dobrym prognostykiem jest fakt, że we wrześniu br. wizytę w Opolu złożyła niewielka delegacja z Iwano-Frankiwska, aby symbolicznie uczcić jubileusz partnerstwa oraz odnowić i współpracę z instytucjami kultury w naszym mieście.
 

Autor: Maciej Wróbel
Zdjęcia: Archiwum Miast Partnerskich Opola