E-mail

urzadatum [dot] opole [dot] pl

Flaga Unii Europejskiej
przejdź do informacji o Regionalnym Funduszu Inwestycji Lokalnych
ePUAP
Biulety Informacji Publicznej UM Opole
RSS
Miasto
Kultura

100-lecie plebiscytu na Górnym Śląsku (Archiwalne zdjęcia)

Żołnierze na dworcu w Opolu

Na opolskim rynku można oglądać wystawę „Plebiscyt słów. Opole 1921” poświęconą wydarzeniom, które miały miejsce na Górnym Śląsku w latach 20. XX wieku. W tym szczególnym czasie Opole stało się areną działań międzynarodowych, które miały swój początek w 1919 roku. Wtedy to, po I wojnie światowej, na międzynarodowej konferencji w Paryżu zapadła decyzja, że o podziale spornego terytorium Górnego Śląska zadecyduje głosowanie mieszkańców tego regionu, czyli plebiscyt. Zgodnie z tymi postanowieniami, do czasu ustalenia granicy terytorium Górnego Śląska zostało poddane władzy międzynarodowej. Miało to na celu wyrównanie szans strony polskiej i niemieckiej w kampanii plebiscytowej. Powołano Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową, która sprawowała nadzór nad prawidłowym przebiegiem wyborów oraz strzegła porządku i pokoju. Przewodniczącym Komisji został gen. Henri Le Rond, a na siedzibę wybrano miasto Opole.

Generał Le Rond w czasie plebiscytu

Plac Wolności i trójka dowódców wojsk międzysojuszniczych. W środku francuski generał Le Rond. Kadr z filmu "Niepodległość".

Gwarantem bezpieczeństwa działalności Komisji było powołane w styczniu 1920 r. Naczelne Dowództwo Wojsk Sprzymierzonych. Pierwsze wojska koalicyjne przybyły do Opola 30 stycznia 1920 r., natomiast 11 lutego Komisja przejęła gmach Rejencji przy dzisiejszym Placu Wolności. Przybywający na Górny Śląsk żołnierze byli ludźmi młodymi i niedoświadczonymi, a ich pojawienie się budziło wśród rodzimej ludności bardzo zróżnicowane nastroje. W ramach pobytu na Śląsku odbywali obowiązkową służbę wojskową. Przebywali z dala od rodzin i ojczystego kraju, doskwierała im tęsknota za domem i rodziną, brakowało im ciepłych ubrań i tradycyjnych potraw. W miarę możliwości uczestniczyli w życiu codziennym lokalnej społeczności, zdarzało się, że odnajdywali miłość.

Funkcjonariusze pruskiej policji bezpieczeństwa

Funkcjonariusze pruskiej policji bezpieczeństwa pełniący służbę w lokalu wyborczym pozdrawiają włoskich policjantów w Opolu na dzisiejszym placu Wolności.

Francuscy żołnierze w Opolu podczas Plebiscytu na Górnym Śląsku

Francuscy żołnierze w Opolu podczas Plebiscytu na Górnym Śląsku, uchwyceni na Dworcu Głównym na peronie 1.

Włoscy żołnierze gdzieś w Opolu podczas trwania Plebiscytu na Górnym Śląsku

Włoscy żołnierze gdzieś w Opolu podczas trwania Plebiscytu na Górnym Śląsku.

III powstanie śląskie

Poprzedzony wojną propagandową plebiscyt przeprowadzony 20 marca 1921 r., przyniósł 40,4% poparcia stronie polskiej. Wynikłe z tego spory o kształt granicy polsko-niemieckiej na terenie Górnego Śląska oraz niezadowolenie ludności z rezultatów głosowania, spowodowały, że 3 maja 1921 r. Wojciech Korfanty wydał rozkaz do rozpoczęcia III powstania śląskiego. Materiał zaprezentowany na planszach wystawy obejmuje jedynie fragment bardzo ciekawych i różnorodnych archiwaliów przechowywanych w Archiwum Państwowym w Opolu. Jego uzupełnieniem jest cykl podcastów, do którego zaproszeni zostali znani opolscy historycy, wybitni specjaliści i znawcy tematu. Wystawie towarzyszyć będzie także cykl krótkich filmów ukazujących Opole sprzed 100 lat m.in. z perspektywy francuskich, brytyjskich i włoskich żołnierzy wchodzących w skład Wojsk Sprzymierzonych. Materiały są dostępne na stronie internetowej: www.powstancyslascy.pl

Wystawa jest wspólnym przedsięwzięciem Miasta Opola, Archiwum Państwowego w Opolu, Instytutu Śląskiego oraz Galerii Sztuki Współczesnej. Serdecznie zapraszamy do jej oglądania na opolski rynek już od 19 marca.

wystawa na rynku

Dane kontaktowe
Wydział Promocji
ul. Koraszewskiego 7-9
45-011 Opole
bp [at] um.opole.pl
Lokalizacja