Młodzieżowy Dom Kultury w Opolu ma już 70 lat!

24 stycznia 1954 roku wyremontowany ze środków publicznych obiekt u zbiegu ulic Piastowskiej i Strzelców Bytomskich przekazano na użytek opolskiej młodzieży. Tak rozpoczyna się historia Młodzieżowego Domu Kultury w Opolu, który właśnie obchodzi 70. urodziny.

„Wnętrze po odbudowie było wspaniałe – pałacyk! Każda z sal miała inny pastelowy odcień, przepiękne meble wykonali swarzędzcy stolarze. Dopełnieniem luksusu były podłogi z dębowego parkietu. Chodziło się w nakładkach tekstylnych zakładanych na prywatne obuwie. Czynności tej przestrzegał woźny” – wspominała 1954 rok dyrektor placówki, Krystyna Wojciechowska.

[1]

Historyczny, bo pierwszy, czyli „Czarodziejski dzban”

Już w pierwszym roku działalności funkcjonowały różne pracownie, np. elektrotechniczna, radioamatorów, fotograficzna, a nawet stolarska, ślusarska i młodych… meteorologów. Rozwijać się można było choreograficznie (tańce ludowe) i działać w kołach chemicznym i biologicznym. Istniały chór, zespół pieśni i tańca oraz dramatyczny, który przygotował pierwszy w historii MDK spektakl teatralny pt. „Czarodziejski dzban”. Uruchomiono kino, bibliotekę i czytelnię i z pomocą opolskich zakładów pracy, w parku obok MDK - plac zabaw. Jedyny w centrum miasta.

Mandoliniści i big bit

MDK prowadził cztery działy programowe: artystyczny, techniczny, naukowy i sportowy. Artystyczny tworzyły pracownie: choreograficzna, plastyczna i muzyczna. W tej ostatniej spełniali się akordeoniści, gitarzyści i mandoliniści. Techniczny obejmował modelarnie (lotniczą i szkutniczą), pracownię radiotechniczną, foto-kinematograficzną i konstrukcji drewnianych. W naukowym królowały biologia i chemia oraz pracownia geograficzno-krajoznawcza. W sportowym zaś szermierka i szachy. Można się było wtedy doliczyć ponad 800 stałych uczestników zajęć. Do końca 1956 roku powstała jeszcze pracownia haftu artystycznego, zespół recytatorski, szkolący kinooperatorów dla szkół i przedszkoli oraz dwa teatrzyki kukiełkowe pod patronatem Teatru Lalki i Aktora. W latach 60. nastał czas gitar elektrycznych. Powstał pierwszy w Opolu i najmłodszy w Polsce zespół bigbitowy gitar elektrycznych Heses. Stało się to za sprawą opiekuna pracowni muzycznej Bolesława Banasiaka. Jeden z jego członków, późniejszy pracownik MDK-u, Bogdan Żulewski, wspominał: – To był fenomenalny człowiek. Uczył nas tzw. amerykańskiej szkoły chwytów gitarowych. W tych czasach już samo słowo „amerykańskie” wzbudzało w nas dreszczyk emocji, a co dopiero gitara elektryczna. Nauczył nas, że gitara to nie tylko kilka chwytów, ale też nuty, harmonia. W Opolu w tym czasie nie było nikogo, kto to potrafił.

[2]

Szabliści MDK Opole w 1961 roku wywalczyli Wicemistrzostwo Polski

MDK wychodzi na wioski

W lata sześćdziesiąte MDK wkroczył dziarskim krokiem jako placówka o ugruntowanej pozycji i dużej popularności. Do cenniejszych inicjatyw tego okresu należało przystąpienie do akcji "2 x R" ("Razem. Radośnie"), polegającej na integrowaniu młodzieży miasta z młodymi mieszkańcami podopolskich wsi. W 1970 roku w MDK działały 53 koła zainteresowań i 19 pracowni dla około 1500 stałych uczestników zajęć. Dwa lata później MDK przyjął imię Bohaterów Powstań Śląskich, a „Trybuna Opolska" napisała nazajutrz, że MDK jest: „najbardziej pożyteczną i zasłużoną placówką kulturalno-oświatową województwa opolskiego".

TSA, czyli najpierw był MDK

MDK potrafił przyciągnąć do siebie nawet tak niepokorne dusze, jak muzycy słynnego TSA. – Do MDK-u trafiłem na przełomie lat 70. Poszedłem sam. Miałem 9-10 lat – wspomina perkusista Marek Kapłon. Nie trafił od razu do pracowni muzycznej. Zaczynał od technicznej. – Tam nauczyłem się, jak posługiwać się młotkiem, śrubokrętem, piłą. Po kilku latach przerwy powrócił do MDK-u, ale tym razem trafił do pracowni muzycznej, którą prowadził Czesław Buchwald. – To był człowiek, który nauczył mnie podstaw muzyki, harmonii, nut, nie tylko fortepianowych, ale i perkusyjnych. Właśnie w MDK-u spotkał Stefana Machela i Andrzeja Nowaka, z którymi później stworzył TSA. – Nie zacząłem z nimi grać od razu. Oni już potrafili, ja nie. Ale chodziłem tam i oglądałem ich. Andrzej Nowak nie grał jeszcze wtedy na gitarze, ale na organach i wyglądał groźnie. Nowak trafił do MDK-u, kiedy już całe Opole wiedziało, że do najgrzeczniejszych nie należy. – Mimo wszystko mnie tam przygarnęli, bo okazało się nagle, że Nowak to urwis, ale zdolny – opowiada.

[3]

Zespół Pech podczas występu w 2007 roku

„Mój drugi dom”

Ciekawe wspomnienia z MDK-u ma Grażyna Kasprzak, absolwentka Wydziału Wzornictwa Przemysłowego Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. „To był mój „drugi dom. Ponieważ nie byłam zbyt zdecydowana, namówiłam kilka osób z podstawówki... no i się zaczęło. Do pracowni rysunku Andrzeja Czyczyły chodziliśmy całą bandą: Magda, Wojtek, Jarek i ja (wszyscy z jednej klasy). Zajęcia rozpoczynały się konsumpcją tanich produktów żywnościowych, przyniesionych ze sobą w celu „zadbania o potencjał”. Wtedy nie można było mówić o potencjale twórczym, raczej o zabawie. Ale opłacało się, nauczyłam się rysować.”
W 1993 roku Opole przystąpiło do Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Akcję koordynował MDK. Kwesta uliczna przyniosła ponad 400 mln zł. Związek z orkiestrą Owsiaka z powodzeniem trwa do dzisiaj. W tych wspomnieniach nie może zabraknąć Elżbiety Marciniszyn. – Kieruję Młodzieżowym Domem Kultury w Opolu 33 lata. Wyróżniam dwa okresy: do powodzi 1997 roku i po niej. Wielka Woda zniszczyła budynek, zabrała wszystko: sprzęt, wyposażenie, rekwizyty oraz historię, w tym kroniki, pamiątki, zdjęcia. Ale potem nastąpił rozkwit. Otrzymaliśmy dwa obiekty: na Skautów Opolskich i na Targowej, gdzie znalazły swój dom teatry Gromadka, Zapadnia, Teatr Jednego Wiersza, pracownie plastyczne, ceramika, szkło artystyczne, Zespół Taneczny Pech, szachy, Studio Kształcenia Jazzowego, Talenarium Wokalne Singasong i inne pracownie – opowiada. Podobnych historii siedemdziesięcioletnie życie MDK-u napisało bardzo, bardzo dużo. I z pewnością napisze kolejne.

Współczesność

Dzisiaj placówka należy do najlepszych, największych i najnowocześniejszych w Polsce. To cztery obiekty i 120 pracowników, ponad 2500 stałych uczestników w wieku od 3 lat  do dorosłości i najlepsze grupy artystyczne w Polsce: Zespół Artystyczny PECH, Zespół Tańca Nowoczesnego ADENA, Zespół Pieśni i Tańca OPOLE, Teatr ZAPADNIA, GROMADKA, PIKTOGRAM, Teatr Wizji Plastycznej ASCEZA, Studio Piosenki DEBIUT, Studio Kształcenia Jazzowego, TALENTARIUM WOKALNE SING&SONG, Chór LEGENDA. MDK to blisko 100 imprez o zasięgu miejskim, rejonowym, ogólnopolskim i międzynarodowym rocznie. Największe to Finał WOŚP, Orszak Trzech Króli, Dni Opola, Jarmark Franciszkański, Majówka z okazji 3 Maja, Dzień Dziecka, Gala Opolskich Orłów a także Ogólnopolskie Forum Teatrów Dziecięcych MINIATURY, Festiwal Filmów Zero Nudy, Ogólnopolskie Spotkania Artystyczne OPOLE ARTIS, Ogólnopolski Festiwal Piosenki PIOSENKOBRANIE, Koncerty Promenadowe, Tydzień Kultury Niebanalnej, Ogólnopolski Turniej Sztuki Recytatorskiej ZAPALONA ŚWIECA, Biesiada Teatralna „W poszukiwaniu Grotowskiego”.