Nagrodę Prezydenta Miasta Opola za wybitną działalność w dziedzinie kultury ustanowił Zarząd Miasta Opola w 1995 roku. Jednocześnie powołał kapitułę przyznającą nagrodę.
Obecnie w skład kapituły wchodzą:
- Zastępca Prezydenta Miasta Opola,
- Naczelnik Wydziału Kultury, Sportu i Turystyki,
- Dwie osoby nagrodzone w latach poprzednich powoływane corocznie przez Prezydenta Miasta Opola.
Nagroda ma na celu stymulowanie działalności twórczej i popularyzatorskiej w dziedzinie kultury związanej ściśle z miastem Opolem. Ma ona doceniać zjawiska ponadprzeciętne w tworzeniu dóbr szeroko rozumianej kultury i jej upowszechnianiu, pozostających w związku z miastem, wzbogacających je, sławiących, nagłaśniających oraz uwypuklających cechy swoiste i niepowtarzalne Opola.
Nagroda Prezydenta Miasta przyznawana jest osobom, które w swoich dokonaniach kulturalnych przyczynią się do nobilitacji i ugruntowania pozycji miasta.
Nagroda przyznawana jest w kategoriach:
1) nagroda promocyjna (dyplom oraz nagroda pieniężna) honoruje wybitne osiągnięcia i inicjatywy lokalne dokonane w roku minionym. Jest ona przeznaczona dla młodych lub mniej znanych twórców rozpoczynających drogę twórczą,
2) nagroda honorowa (dyplom oraz nagroda pieniężna) jest przyznawana za całokształt dokonań twórcom dojrzałym związanym personalnie , bądź charakterem działalności z Opolem, a znanym i docenianym w kraju i poza jego granicami,
3) nagroda specjalna (dyplom oraz nagroda pieniężna) przyznawana jest za artystyczną promocję Opola w kraju i za granicą,
4) nagroda dla animatorów kultury (dyplom oraz nagroda pieniężna) jest przyznawana za wybitne osiągnięcia w dziedzinie upowszechniania kultury,
5) nagroda w dziedzinie ochrony dziedzictwa kultury (dyplom oraz nagroda pieniężna) jest przyznawana za wyróżniające dokonania w zakresie opieki i ochrony dóbr kultury na terenie Opola.”
LAUREACI:
1995 Edyta Górniak Zbyszko Bednorz
1996 Danuta Lasowska-Mazur i Michał Mazur Kazimierz Kowalski
1997 Krystian Kobyłka Jan Goczoł
1998 Rafał Łuszczewski Irena Grabowska
1999 Adam Sroka Florian Jesionowski Stanisław Sławomir Nicieja
2000 Krzysztof Nurkiewicz Elżbieta i Alfred Willimowie
2001 Katarzyna Trylnik Krystyna Fułat-Szczepańska i Andrzej Szczepański
2002 Janina Sosnowska
2003 Aleksandra Janik Harry Duda Bolesław Polnar
2006 Bartosz Posacki Tomasz Różycki Roman Hlawacz
2007 Mariola Ordak-Świątkiewicz Andrzej Czernik Andrzej Czyczyło
2008 Łukasz Schmidt Jan Berdak Aloiza Zacharska-Marcolla
2009 Jerzy Beski Cecylia Heller Jacek Gutorow Ignacy Nowodworski