Opole, Stolica Polskiej Piosenki

Opole należy do tych nielicznych miast górnośląskich, które już w końcu XIII wieku symbol swego samorządu, opartego na akcie lokacji, utrwaliły w godle najstarszej znanej aktualnie pieczęci miejskiej. Chcąc mówić o dawnych pieczęciach miejskich Opola i sędziwej historii jego herbu, który zrodził się i kształtował w rzeźbie napieczętnego obrazu, sięgnąć trzeba do niektórych faktów z odległej przeszłości tego miasta.

Początki grodu sięgają VIII w., o czym zaświadczają wykopaliska przeprowadzone na Pasiece. Przedlokacyjna osada typu miejskiego plemienia Opolan (Opolini - ok. 945 r.) istniała tu już w X w. Przed 1217 r. na prawym brzegu Odry lokowano na prawie zachodnim miasto, wzmiankowane w źródłach pisanych w 1222 r. jako "oppidum Opol". Nazwa Opole pochodzi od staropolskiego wyrazu "opole", które oznacza wspólnotę terytorialną osad. W latach 1250-1300 miasto otoczono murami z pięcioma bramami i dwunastoma wieżami obronnymi. W 1327 r. miasto przeniesiono na prawo średzkie, a w 1410 - na prawo magdeburskie. Do 1532 r. było w posiadaniu opolskich Piastów. Od 1283 r. - stolicą księstwa opolskiego.

W epoce feudalnej Opole było prężnym ośrodkiem rzemieślniczo-handlowym. W latach 1532-1742 znajdowało się w rękach Habsburgów (od 1526 r. - królów czeskich, od 1566 r. - władców Austrii) i było wielokrotnie przedmiotem zastawów. A z kolei w 1742 r. - wraz z większością Śląska - przyłączone zostało do Prus. W dniu 15 V 1889 r. Opole otrzymało status miasta wydzielonego (na prawach powiatu).

Opis herbu

Na tarczy dzielonej w słup, połowa orła górnośląskich Piastów w polu prawym i pół krzyża o trójlistnych zakończeniach ramion w polu lewym (orzeł jest tradycyjnym symbolem cnoty, siły i męstwa).

Orzeł i krzyż złote, tło błękitne. Uzasadnienie i wyjaśnienie jego barw znajdujemy w heraldyce Piastów opolskich, zwierzchnich panów Opola. Barwy herbowe Piastów górnośląskich (opolskich, bytomskich i cieszyńskich) określa złoty orzeł jednogłowy na błękitnym polu tarczy, występujący jako motyw składowy 18 miast i miasteczek Górnego Śląska. Swoje prawa otrzymały one od Piastów opolskich, bytomskich i cieszyńskich w średniowieczu. Barwy te jasno dokumentuje również XIV-wieczny herbarz flamandzki Gerlego, w którym partie herbów śląskich pochodzą niewątpliwie z lat ok. 1373-1375, a więc z czasów, kiedy księstwem opolskim władał Władysław II Opolczyk. Oryginał tego herbarza znajduje się dziś w Brukseli, w tamtejszej Bibliotheque Royale.

Herb Opola

Plastyczny obraz herbu Opola dają też bite w miejskiej mennicy monety z XV w.

Tak opisany herb Opola historycznie udokumentowany w swojej postaci i swoich barwach, zrozumiały w treści, akcentujący w motywach składowych swojego obrazu tradycje siedmiowiecznego istnienia, jest godnym i sędziwym symbolem, wiążącym bogatą przeszłość miasta z jego dzisiejszą rzeczywistością.

---

Herb Opola w formacie [WMF] [CDR] [GIF]
Autor: Damian Tomczyk "Almanach Miejski Opolanin'98"